Λίγα λόγια για την συμφωνία ΙΡΑΝ-ΗΠΑ (με αυτή την σειρά!). Και μια ουσιαστική παρατήρηση.
Περίμενα υπομονετικά να δημοσιευτεί το οριστικό κείμενο της συμφωνίας, πριν γράφω κάτι. Προσωπικά το θεωρώ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ του Ιράν. Και είμαι από τους «γκρινιάρηδες» που δεν αντιμετώπισαν ως «νίκη της Αντίστασης», τις προηγούμενες «ειρηνευτικές» αποφάσεις σε Γάζα και Λίβανο (που μόνο ειρηνευτικές δεν ήταν), ασχέτως που αντιλαμβανόμουνα και την αντικειμενική δυσκολία να υπάρξει μια τέτοια, σε αυτές τις περιπτώσεις, και την σημασία τους. Θεωρώ ότι είναι η πρώτη που υπογράφει ο λεγόμενος «Άξονας της Αντίστασης», που δεν το κάνει «με την πλάτη στον τοίχο» και που παίρνει «θετικούς πόντους» σε σχέση με την πρωθύστερη κατάσταση.
Προσωπικά, είναι μια
εξέλιξη που θα δυσκολευόμουν πολύ να φανταστώ, όταν ξεκίνησε η
ΑμερικανοΣιωνιστική επίθεση. Προφανώς απέχει αρκετά από τις μαξιμαλιστικές
απαιτήσεις και «διαρροές» του ίδιου του Ιράν όταν ξεκίνησε την διαδικασία αυτή,
αλλά κατά την γνώμη μου, δεν θα μπορούσε να είναι και αλλιώς. Καμία διαπραγμάτευση
δεν τελειώνει για καμία πλευρά με τις θέσεις που μπήκε σε αυτήν, εκτός και αν έχει επιτύχει συνθήκες ολοκληρωτικής ήττας της άλλης πλευράς, που προφανώς δεν ισχύει
στην δεδομένη περίσταση. Αντιλαμβάνομαι επίσης, ότι θα «στενοχώρησε» κάπως
κάποιους «σκληρούς» υπερασπιστές του Ιράν που πίστευαν/ήλπιζαν σε «ολοκληρωτική
νίκη», αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Κόλπο κλπ, αλλά συνήθως τέτοιες «αναλύσεις» είναι
90% βολονταρισμός και 10% πραγματικότητα.
Για όσους παρακολουθούσαν με ψύχραιμο μάτι τις «κινήσεις στην σκακιέρα» μετά
την προσωρινή κατάπαυση του πυρός, ήταν σαφές ότι και οι δύο πλευρές είχαν
εισέλθει σε μια κατάσταση «γεωπολιτικού σαχ». Δεν σημαίνει ότι δεν είχαν κινήσεις
στην σκακιέρα αν ήθελαν, αλλά καμία δεν έμοιαζε να οδηγεί σε «ματ» τον
αντίπαλο και κυρίως το κόστος της θα ήταν πολύ μεγαλύτερο από το όποιο
θεωρητικό όφελος. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και από την φάση όπου η ΗΠΑ ΣΑΦΩΣ
ΠΡΟΒΟΚΑΡΙΣΑΝ το Ιράν να «ξαναρχίσει τον πόλεμο» (για να μην χρεωθούν την
επανέναρξη), αλλά το Ιράν αντέδρασε λελογισμένα, παρόλο που τυπικά είχε κάθε «δικαίωμα»
να το κάνει, μιας και οι ΗΠΑ παραβίασαν την συμφωνία κατάπαυσης του πυρός
ΠΡΩΤΕΣ, τουλάχιστον τρεις φορές και με γελοίες δικαιολογίες.
Τέλος, αξίζει να ειπωθεί ότι ΠΡΟΦΑΝΩΣ και υπήρχαν συνεχείς «συνομιλίες» των δύο πλευρών και ευθέως και μέσω διαφόρων διαύλων επικοινωνίας (άρα τελικά ο Τραμπ δεν «νόμιζε» ότι συνομιλεί με τον εαυτό του, αν και όλοι γελάσαμε με τα σχετικά σκιτσάκια!), όπως επίσης και ότι κάθε φορά που οι ΗΠΑ απειλούσαν ότι «θα ξαναγίνει χαμός», αυτό κάπως έσπρωχνε την διαδικασία με αμοιβαίες υποχωρήσεις (που από τότε διέρρεαν αλλά δεν μπορούσαμε να είμαστε σίγουροι). Τέλος, για να τα λέμε όλα, το «μπλοκ στο μπλοκ» των ΗΠΑ στα στενά του Χορμούζ, ήταν ίσως η μοναδική «στρατηγικά έξυπνη» κίνηση που έκαναν σε όλο αυτό τον πόλεμο και ίσως και η βασικότερη αιτία που έσπρωξε το Ιράν να βάλει λίγο «νερό στο κρασί του» (μαζί βεβαίως με τις μεγάλες καταστροφές που υπέστη, που κάποια στιγμή θα μάθουμε πιο λεπτομερώς). Αντιστοίχως βεβαίως, και το μπλοκ του Ιράν στα Στενά, ήταν κίνηση που θα απαιτούσε τεράστιο στρατιωτικό και γεωπολιτικό/οικονομικό ρίσκο, ώστε να σπάσει. Και εδώ, οι ΗΠΑ δεν έπαιζαν «εντός έδρας» όπως κάνουν στην Καραϊβική και το Ιράν από την 1η μέρα του πολέμου δεν τους άφησε περιθώρια για τέτοιες ψευδαισθήσεις!
Μιλώντας ειδικά για την συμφωνία, είναι σαφές ότι έχει σημεία που επιτρέπουν στις
ΗΠΑ να «κάνει ντρίπλα/πίσω» και να ξαναγυρίσουμε εκεί που ήμασταν. Η λογική
(??) λέει ότι αυτό δεν θα συμβεί, αν και με την Δύση δεν μπορείς ποτέ να είσαι
σίγουρος. Πέντε πάνω πέντε κάτω, θα βρεθεί η λύση και στο ζήτημα του (απ)εμπλουτισμού
του Ιρανικού ουρανίου, που είναι ίσως και η σημαντικότερη «υποχώρηση» που κάνει
το Ιράν στο ζήτημα αυτό. Όχι σε σημείο που να το παραδώσει στις ΗΠΑ, όπως οι ίδιες
επιμόνως ζητούσαν, αλλά από την άλλη απομακρύνοντας όντως το Ιράν από το να
αποκτήσει «από μόνο του» πυρηνικό όπλο, αν στο μέλλον του ξανακάνουν «γυριστή» από
τις ΗΠΑ.
Θεωρώ (και ας είναι αντιδημοφιλές), ότι ΣΗΜΕΡΑ η κατοχή πυρηνικών όπλων είναι
ίσως το ουσιαστικότερο «φρένο» στον Ιμπεριαλισμό από το να διαλύσει ένα έθνος
που του πάει κόντρα (ο θείος Κιμ κάτι ξέρει επ’ αυτού), παρόλο που γενικά το να
γεμίζει ο πλανήτης με πυρηνικά «για ασφάλεια» μοιάζει τόσο τρομακτικό και
αντιφατικό όσο το «fucking for virginity”, Στον αντίποδα, κάποιος θα έλεγε ότι για να δημιουργήσεις αντιπυρικές ζώνες,
κόβεις δέντρα…και αυτό αντιφατικό μοιάζει. Πάντως σε κάθε περίπτωση,
αποδεικνύεται ότι το ζήτημα των πυρηνικών, δεν ήταν και εντελώς πρόφαση από την
πλευρά των ΗΠΑ και δεν ήταν και τόσο ασήμαντο (και όχι μόνο για λόγους περηφάνιας) από πλευράς Ιράν, μιας και ήταν το μόνο που και οι δυο πλευρές τα «μούλωσαν»
καθ’ όλη την διάρκεια των διαπραγματεύσεων, που κινδύνεψε να τις τινάξει στον αέρα
πολλές φορές. Και είναι ίσως και το μόνο από αυτά μου «μένουν να λυθούν» που
εγκυμονεί τους περισσότερους φόβους.
Ένα πολύ ενδιαφέρον ζήτημα, είναι ότι το Ιράν ΠΕΤΥΧΕ (εδώ με όσο πιο ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ γίνεται), τόσο την αποδέσμευση των κεφαλαίων του στο εξωτερικό και μάλιστα ΠΡΙΝ την οριστική συμφωνία σε 60 μέρες, αλλά και έναν μηχανισμό επένδυσης 300 δισεκατομμυρίων στην Ιρανική οικονομία για ανοικοδόμηση.
Στο πρώτο, αυτό που μπορεί να ειπωθεί, είναι ότι πρόκειται για τεράστια επιτυχία, χωρίς μα και μου. Θεωρητικά, ένας «γκρινιάρης» θα πει ότι πρόκειται για «δικά του λεφτά, ούτως ή άλλως» και τα δικαιούτο. Στην πράξη, ήταν τόσο δικά του και τα δικαιούται, όσο είναι και οι Γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις στην Ελλάδα. Ή τα λεφτά σε μια Τράπεζα, σε περίοδο Κατοχής και πολέμου. Θεωρητικά επίσης, τα χρήματα που θα αποδεσμευτούν από κυρώσεις, μπορούν να αποσυρθούν από τις Αμερικανικές κλπ τράπεζες και να μεταφερθούν σε φίλιες δυνάμεις πχ Κίνα. ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ. Μιας και ένα κομμάτι των δεσμευμένων χρημάτων, ήταν ΗΔΗ σε τέτοιες τράπεζες, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τον ασφυκτικό έλεγχο των ΗΠΑ στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα κυρίως μέσω του OFAC (Office of Foreign Assets Control), αφού ουσιαστικά κάθε διεθνής τράπεζα που αποφασίσει να «παραβεί» τις όποιες ΤΥΠΙΚΑ «αμερικάνικες» κυρώσεις, κινδυνεύει και η ίδια να πέσει σε δυσμένεια με προβλήματα στην πρόσβαση στο σύστημα Swift και πολλά ακόμα. Άρα δεν είναι τόσο «τυπικό» το ζήτημα και η επιτυχία είναι ουσίας. Και αν κάποιος έχει αμφιβολίες επ’ αυτού, ας ρωτήσει τον θείο Βλαδίμηρο, πόσο «δικά του» είναι τα παγωμένα Ρωσικά assets ακόμα και όσα βρίσκονται στην Μέκκα των Τραπεζών και της υποτιθέμενης ουδετερότητας, δηλαδή στην Ελβετία!
Στο δεύτερο οικονομικό ζήτημα των 300 δις, είναι πολύ ασαφές το τι θα συμβεί, Θεωρώ δεδομένο, ότι σε κάθε ζήτημα προς επίλυση, οι συζητήσεις και «προκαταρκτικές συμφωνίες» μεταξύ των δύο πλευρών σε επίπεδο τεχνοκρατών και «low level officials” είναι πιο προχωρημένες και ουσιαστικές από το γενικόλογο κείμενο. Είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε αν και υπό ποία μορφή θα συμμετέχουν οι ΗΠΑ σε αυτά τα 300 δις. Πάντως, αν καταφέρει ο Τραμπ να βγάλει λεφτά από άλλον έναν πόλεμο (όπως έκανε δις στην Ουκρανία, στη Βενεζουέλα και προσπαθεί στην Γάζα), νομίζω ότι αντί για Νόμπελ, πρέπει να αιτηθεί να του απονεμηθεί το “seller of the Year”. H προσωπική μου σιχασιά για αυτόν είναι δεδομένη, αλλά δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το πως χρησιμοποιεί την τακτική «μαστίγιο και καρότο».
Και μιλώντας για καρότο, αυτά
τα 300 δις και κυρίως ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ που θα δοθούν, είναι ίσως ένας από τους μεγαλύτερους
«κινδύνους» που θα πρέπει να διαχειριστεί το τωρινό Ιρανικό καθεστώς. Τα κάστρα
πέφτουν (και) εκ των έσω και συχνά το οικονομικό «τυράκι» είναι αρκετό. Ελπίζω
το "παιδιά, ήρθε η ώρα να κάνουμε business” να μην αποδειχτεί αποτελεσματικότερο των
πυραύλων Κρουζ! Προφανώς και το Ιρανικό καθεστώς ΠΡΕΠΕΙ να προχωρήσει σε
απαραίτητους κοινωνικούς εκσυγχρονισμούς. Το «χρωστάει» άλλωστε, στα τμήματα της
κοινωνίας του, που το στήριξαν την περίοδο του πολέμου, με ενεργή συμμετοχή στις
διαδηλώσεις. Που δεν τσίμπησαν το τυράκι του «πολεμάμε τους μουλάδες», όπως συνέβη
κατά βάση με τους καλοζωισμένους Ιρανούς «expats» της Δύσης.
Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός, ότι τμήμα της κοινωνία του, είναι
δυτικοποιημένο (δεν το γράφω απαραίτητα ως αρνητικό) ή θα ήθελε να είναι.
Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό βίντεο, με νεαρή Ιρανή που διαδηλώνει (χωρίς μαντήλα)
ενάντια στην επέμβαση των ΗΠΑ, διαχωρίζει την θέση της από το τωρινό καθεστώς,
λούζει πατόκορφα τις ΗΠΑ και την ίδια στιγμή λέει ότι ελπίζει η στάση της και
το βίντεο αυτό….να μην επηρεάσει την αίτηση βίζας που έχει κάνει για να πάει στις
ΗΠΑ!!! Συχνά λοιπόν, τέτοιο ακριβώς κόσμο, το «επιτέλους κανονικότητα και
κάνουμε δουλίτσες» δύσκολα τον επαναφέρει κανείς στο «σκωτσέζικο ντους» ενός
στάτους «σκληρή αντίσταση και πάλι», ακόμα και αν η Δύση (ξανα)γυρίσει φύλλο.
Θεωρώ ότι (θα) είναι πιο κοντά στο «βρείτε τα μην ξαναρχίσουμε τα ίδια», παρά
στο «εθνική ομοψυχία», Κάνω λίγο τον Κάλχα εδώ, αλλά έτσι το βλέπω.
Τελειώνοντας, νομίζω έχει αξία η εξής παρατήρηση. Διαβάζοντας κανείς το άρθρο 7
είναι σχεδόν εντυπωσιακό πως οι ΗΠΑ μιλάνε με απόλυτα σίγουρο και καταφατικό τρόπο,
για αποφάσεις που τυπικά ΘΑ ληφθούν, από Διεθνείς Οργανισμούς. Αναφέρεται ο
ΟΗΕ, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας κλπ. Για άρση κυρώσεων ΤΟΥ ΟΗΕ. Το
ίδιο ακριβώς και στην παράγραφο 11, όπου δεσμεύονται για αποδεσμεύσεις κεφαλαίων
του Ιράν, που όμως ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ όλα σε Αμερικανικές Τράπεζες.
Εν μέρει, θα μπορούσε να πει κανείς το ίδιο και για το ότι συμπεριλαμβάνει και
τον πόλεμο στον Λίβανο, μιλώντας εκ μέρους του Ισραήλ. Αν και εκεί δεν μπορώ να
πω με σιγουριά ότι δεν αποτελεί απλά «φραστικό πυροτέχνημα» για να ικανοποιηθεί
το Ιράν (και ότι το Ισραήλ θα πράξει ανάλογα), πάντως σίγουρα οι τελευταίες
εξελίξεις δεν δικαιώνουν και το ευκολάκι ότι το Ισραήλ «κρατά τον Τραμπ από τα
αρχίδια» και διάφορες θεωρίες συνομωσίας.
Το εντυπωσιακότερο, είναι ο τρόπος που ΚΛΕΙΝΕΙ το μνημόνιο (παράγραφος 14): «Η τελική συμφωνία ΘΑ επικυρωθεί μέσω
δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.»
ΘΑ.
Όχι «οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν επικύρωση».
Όχι «θα ζητήσουν/περάσουν το σχέδιο από
την έγκριση του ΟΗΕ».
Ούτε καν «αναμένεται να επικυρωθεί» από τον ΟΗΕ.
ΘΑ ΕΠΙΚΥΡΩΘΕΙ….και τα σκυλιά
δεμένα.
Απάντηση και σε όσους φαντάζονται «διεθνή δίκαια και κανόνες» και σε όσους βλέπουν «ανταγωνιζόμενους Ιμπεριαλισμούς”. Βεβαίως και σε όσους φαντασιώνονται ότι «αύριο μεθαύριο το δολάριο ξεψυχά» (άλλωστε περίπου ένα 20% των παγωμένων κεφαλαιών του Ιράν, βρίσκονται σε Κινεζικές τράπεζες!)
Who’s your Boss babies! Τουλάχιστον το Ιράν απέδειξε ότι στην «πίστα του» και στα στενά του Χορμούζ, οι υπόλοιποι παίκτες έχουν να αντιμετωπίσουν ένα «Multi-Boss encounter» (αυτό μόνο για gamers!)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου